W listopadzie biuro rachunkowe powinno na chwilę wyjść poza rytm miesięcznych rozliczeń. To czas kilku spraw, które albo mają właśnie teraz swój finał, albo wymagają przygotowań, zanim skończy się rok. Nie dotyczą wszystkich klientów. Właśnie dlatego najważniejsze listopadowe zadanie brzmi: ustalić, kogo trzeba zapytać o coś więcej niż kolejną paczkę faktur.
TPR: najpierw ustalić, kogo dotyczy
Dla podmiotów, których rok podatkowy zakończył się 31 grudnia 2025 r. i które podlegają obowiązkowi raportowania cen transferowych, termin złożenia informacji TPR przypada 30 listopada 2026 r. Obowiązek nie wynika z samego faktu, że firmy są ze sobą powiązane. Niektóre transakcje zwolnione z obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych nadal trzeba wykazać w TPR. Obowiązek może też dotyczyć określonych transakcji innych niż kontrolowane z podmiotami lub zagranicznymi zakładami z terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Trzeba więc sprawdzić rodzaj i wartość transakcji oraz to, czy dany podmiot spełnia warunki wskazane w przepisach. W praktyce listopad jest czasem na zebranie danych i wyjaśnienie rozbieżności, nie tylko na wysłanie formularza.
Grudniowe wakacje składkowe zaczynają się od listopadowej decyzji
Przedsiębiorca, który chce skorzystać ze zwolnienia z opłacenia własnych składek za grudzień 2026 r., składa elektroniczny wniosek RWS w listopadzie. Biuro powinno wcześniej ustalić, czy klient nie wykorzystał już zwolnienia w 2026 r., czy spełnia pozostałe warunki, w tym te odnoszące się do października, oraz czy ma dostępny limit pomocy de minimis. Nie należy przedstawiać wakacji składkowych jako zwolnienia ze wszystkich należności wobec ZUS: nie obejmują składki zdrowotnej przedsiębiorcy ani składek za pracowników. Samo złożenie wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu zwolnienia.
Ostatnia rata? Tak, ale nie u każdego
Listopad zamyka harmonogram rat podatku rolnego u podatników płacących go w czterech ratach. Jest też terminem ostatniej raty podatku od nieruchomości i podatku leśnego u osób fizycznych, którym podatek ustalono decyzją, o ile rata jest należna. W 2026 r. ustawowy termin 15 listopada przypada w niedzielę, dlatego termin płatności przesuwa się na 16 listopada. Przed wysłaniem przypomnienia trzeba sprawdzić decyzję, nakaz płatniczy lub deklarację: gdy kwota podatku nie przekracza 100 zł, płaci się go jednorazowo w terminie pierwszej raty. Jeżeli podatki ustalono w jednym nakazie płatniczym jako łączne zobowiązanie pieniężne, próg ten odnosi się do kwoty łącznego zobowiązania. Podatnikom płacącym podatek od nieruchomości lub leśny co miesiąc może pozostawać także należność za grudzień. Przy późnym doręczeniu decyzji termin płatności trzeba ustalić z uwzględnieniem zasad Ordynacji podatkowej.
Spis na koniec roku: w listopadzie ustalamy, kto i co policzy
U klientów prowadzących księgi rachunkowe warto uzgodnić harmonogram inwentaryzacji: jakie składniki wymagają spisu, jakie potwierdzenia sald trzeba uzyskać i kto wyjaśni różnice. Biuro może pomóc w przygotowaniu i rozliczeniu inwentaryzacji, ale odpowiedzialność za przeprowadzenie spisu z natury pozostaje przy kierowniku jednostki. U klientów prowadzących KPiR trzeba z kolei przygotować roczny spis z natury obejmujący składniki wskazane w rozporządzeniu, w tym towary, materiały i produkcję w toku, jeśli występują. To zadania, przy których ustalenie odpowiedzialności dopiero pod koniec grudnia może być po prostu za późne organizacyjnie.
Ważne rozróżnienie: przepisy nie nakazują wszystkim firmom rozpoczynania inwentaryzacji w listopadzie. To miesiąc dobry na jej przygotowanie; ustawowy sposób i termin przeprowadzenia zależą od rodzaju składnika i prowadzonej ewidencji.
Podstawa prawna: art. 4 ust. 5 oraz art. 26–27 ustawy o rachunkowości; § 20–22 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Listopad w biurze rachunkowym nie musi więc oznaczać dłuższej listy tych samych obowiązków. Jego sens polega na wyłapaniu wyjątków: klienta z TPR, przedsiębiorcy planującego wakacje składkowe, podatnika z ostatnią ratą oraz firmy, która potrzebuje już konkretnego planu rocznego spisu.
Jeśli chcesz sprawdzić, jak Księgoboty mogą wspierać pracę nad takimi sprawami, zarejestruj się na ksiegoboty.pl. Po rejestracji możesz testować rozwiązanie bezpłatnie przez 14 dni.
